Direct naar inhoud

Hoog contrast

Een donker decor toont getekende projecties van een stadszicht.

Theaterinstallatie verbindt de levens van een Joodse en een dakloze vrouw


Evenement

In de installatie Numi Yaldati (Slaap, mijn meisje) leggen Fien Leysen en Manu Siebens een bijzondere connectie. Een dakloze vrouw in 2021 maakt via een dagboek kennis met een Joodse vrouw in 1942. Het appartementsgebouw waarin beiden hun onderkomen vinden, verbindt hen. Numi Yaldati brengt een fictief verhaal over historische thema’s, zoals de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging in Antwerpen. De voorstelling combineert een installatie, een audioverhaal en geprojecteerde tekeningen. Ze staat van 4 tot 8 mei in coStA.

Als een dakloze vrouw de vrieskou probeert te ontvluchten, komt ze terecht in de leegstaande Fierensblokken in de buurt van de Nationalestraat in Antwerpen. In een kast vindt ze een oud dagboek, geschreven in 1941 en ‘42. Het behoort een Joodse vrouw toe die er tijdens de Tweede Wereldoorlog woonde. De verhalen van beide vrouwen lopen langzaam in elkaar over, vertellen Fien Leysen en Manu Siebens.

Persoonlijk verhaal in oorlogstijd

Het idee om een Joodse vrouw in het verhaal te betrekken, kwam er vrij snel, vertelt theatermaker Fien Leysen. “Zij maakt de dreiging en het gevaar van de oorlog heel aanwezig. En tegelijkertijd geeft dat net de kans om in te zoomen op een heel persoonlijke en tragische gebeurtenis. Haar verhaal zou de geschiedenisboeken niet halen.”

“Een andere reden waarom ik voor een Joodse vrouw kies, is omdat ik op kleine schaal de oorlog wil spiegelen. De vrouw heeft een relatie met een niet-Joodse man. Daarmee wil ik aantonen hoe twee mensen perfect kunnen samenleven, zonder dat religie of culturele verschillen een struikelblok moeten vormen. In het nagesprek na een schoolvoorstelling kwam die vaststelling als vanzelf naar boven. De jongeren vroegen zich af of je enkel kan samenzijn met iemand die dezelfde geloofsovertuiging heeft.” 

“In het verhaal herkent de dakloze vrouw zich volledig in de Joodse vrouw. De twee verhalen lopen langzaam door elkaar, waardoor je soms niet meer zo goed weet wie er precies aan het woord is. Ik vind het belangrijk dat beide vrouwen sterk op elkaar lijken, ondanks het verschil in geloof en sociale klasse.” 

Fien Leysen en Manu Siebens kijken in de camera.

 “De Joodse vrouw maakt de dreiging en het gevaar van de oorlog in Numi Yaldati heel aanwezig", vertelt theatermaker Fien Leysen (hier naast scenograaf Manu Siebens). Foto: Koen Broos.

Fictie en realiteit

De verhalen van beide vrouwen zijn fictief, maar Fien Leysen deed uitgebreid research naar de context waarin ze zich afspelen. Ze legde daarvoor onder meer contact met het Joods Museum van België, het Hannah Arendt Instituut en Kazerne Dossin. De interactie met medewerkers van die instellingen zorgde voor inzicht in grote gebeurtenissen en specifieke details, zoals bijvoorbeeld de kleur van Duitse legeruniformen. 

“Scenograaf Manu Siebens en ik hadden vaak gesprekken over hoe historisch accuraat een fictief verhaal moet zijn. Fictie moet helemaal niks, natuurlijk. Dat is heerlijk, toch? In de fictie geldt: zolang we ons kunnen voorstellen dat iets bestaat, dan kan het bestaan.”

“Maar ik vind het wel belangrijk om een aantal details uit te zoeken. De overlap tussen feiten en fictie is heel boeiend om mee te werken. Het zorgt vaak voor een extra spanningslaag, en soms helpt het ook om je te kunnen inleven in een verhaal. Het kan me storen dat bepaalde elementen in een verhaal niet gecheckt werden en foutief zijn. Dat is eerder een kwestie van persoonlijke smaak, het mag geen voorwaarde voor fictie worden.”

“Ik hoop vooral dat mensen zich kunnen herkennen in de dingen die ik schrijf, en dat ze kunnen meevoelen met de personages of erdoor geraakt worden. Daar helpen de feiten soms bij.”

Enkel personen zitten in een schaars belicht decor.

"De overlap tussen feiten en fictie is heel boeiend om mee te werken. Het zorgt vaak voor een extra spanningslaag, en soms helpt het ook om je te kunnen inleven in een verhaal."

Foto: Koen Broos.

Skelet

Numi Yaldati is een installatie met sterke nadruk op het audiovisuele. De fysieke veruitwendiging van het verhaal is van de hand van scenograaf Manu Siebens. “De vorm van onze installatie is gebaseerd op de structuur van een skelet van een appartementsgebouw. Een centrale koker, vier plafonds en vier muren ter ondersteuning: meer was er niet nodig om een mooi beeld te vormen, passend bij de tekst van Fien.” 

“Het publiek bekijkt de stad en de kamers vanuit het standpunt van haar bewoners. De afwerking van de installatie oogt chique, maar ook dreigend en donker. Hiermee geef ik het contrast weer: enerzijds waren de Fierensblokken eind jaren 30 van de moderne appartementsblokken, anderzijds waren ze tot voor kort het totaal verkrotte onderdak voor krakers, zwervers en verslaafden.”

Fien Leysen ziet in de installatie ook enkele verbanden met de oorlog. “Het skelet van het appartementsgebouw is wat soms overblijft na een bombardement. De vorm van de installatie heeft een gelijkaardige massieve en indrukwekkende aanwezigheid als oorlogsbunkers. Vanwege de strakke, minimalistische stijl, doet het me ook denken aan herdenkingsmonumenten voor WO II zoals het Holocaustmonument in Berlijn.”


Numi Yaldati
coStA, Sint-Andriesplaats 24, Antwerpen
gratis
van dinsdag 4 tot en met zaterdag 8 mei
tussen 12 en 16 uur
Kijk op de website van coStA voor meer info.

Later volgen nog andere speelplekken en -data.

Cookies opgeslagen